टर्म विमा हा कुटुंबाच्या आर्थिक सुरक्षेचा सर्वात सोपा आणि स्वस्त मार्ग आहे. पॉलिसीच्या कालावधीत तुमचा मृत्यू झाल्यास नामनिर्देशित व्यक्तीला विमा रक्कम मिळते; कालावधी पूर्ण झाल्यास काहीही मिळत नाही. यात गुंतवणुकीचा कोणताही भाग नसल्याने हप्ता कमी असतो. तरीही अनेक कमावत्या भारतीयांकडे एकतर टर्म विमा नसतो किंवा ते नियोक्त्याच्या लहानशा ग्रुप पॉलिसीवर अवलंबून असतात. खरा प्रश्न टर्म विमा घ्यावा की नाही हा नसून, तो किती घ्यावा हा आहे.
हा लेख इंग्रजीत वाचा: Term Insurance: How Much Cover Do You Actually Need?
महत्त्वाचे मुद्दे
- वार्षिक उत्पन्नाच्या 10 ते 15 पट ही चांगली सुरुवात आहे, पण पुरेशी नाही.
- योग्य कवरची गणना करा: कुटुंबाचा खर्च, थकीत कर्जे आणि मोठी उद्दिष्टे बेरीज करा, मग विद्यमान गुंतवणूक वजा करा.
- निवृत्तीच्या वयापर्यंत साधा टर्म प्लॅन घ्या; नियोक्त्याचे ग्रुप कवर हा पर्याय नाही.
- आरोग्य आणि धूम्रपान यांसारखी सर्व माहिती प्रामाणिकपणे द्या आणि लवकर खरेदी करा.
झटपट नियम, आणि तो फक्त सुरुवात का
वार्षिक उत्पन्नाच्या 10 ते 15 पट कवर हा एक प्रचलित नियम आहे. सुरुवात म्हणून तो उपयुक्त आहे, पण त्यात तुमची कर्जे, मुलांचे वय आणि आधीच असलेली बचत यांचा विचार होत नाही. सारखा पगार असणाऱ्या दोन व्यक्तींची गरज खूप वेगळी असू शकते. म्हणून गरजेवर आधारित गणना अधिक योग्य.
गरजेवर आधारित गणनेचे चार टप्पे
- घरखर्चाची भरपाई. तुमच्याशिवाय कुटुंबाचा वार्षिक खर्च किती असेल याचा अंदाज घ्या आणि महागाई लक्षात घेऊन, जोडीदाराच्या निवृत्तीपर्यंत किंवा सर्वात लहान मूल स्वावलंबी होईपर्यंत तो भागवण्यासाठी किती एकरकमी रक्कम लागेल ते काढा.
- सर्व थकीत कर्जे बेरीज करा. गृहकर्ज, वाहनकर्ज, वैयक्तिक कर्ज. कुटुंबाला हप्त्यांचा वारसा मिळू नये.
- मोठी भावी उद्दिष्टे बेरीज करा. मुलांचे उच्च शिक्षण आणि विवाह, किमान आजच्या मूल्यात.
- जे आधीच आहे ते वजा करा. कुटुंबाला वापरता येईल अशी गुंतवणूक (म्युच्युअल फंड, FD, PPF, EPF) आणि कोणताही वैयक्तिक जीवन विमा. नियोक्त्याचे ग्रुप कवर धरू नका: नोकरी संपली की ते संपते.
एक उदाहरण
राहुल 35 वर्षांचे आहेत, त्यांचे वार्षिक उत्पन्न ₹12 लाख आहे आणि कुटुंबात पत्नी व 5 वर्षांचे मूल आहे. कुटुंबाचा वार्षिक खर्च सुमारे ₹6 लाख आहे.
| बाब | रक्कम |
|---|---|
| राहुल यांच्याशिवाय कुटुंबाचा खर्च: वर्षाला ₹4.8 लाख (सध्याच्या 80%), 25 वर्षे, गुंतवणूक महागाईपेक्षा सुमारे 2% जास्त परतावा देते असे गृहीत धरून | ₹96 लाख |
| थकीत गृहकर्ज | ₹40 लाख |
| मुलाचे उच्च शिक्षण (आजचा खर्च) | ₹30 लाख |
| आपत्कालीन राखीव | ₹5 लाख |
| एकूण गरज | ₹1.71 कोटी |
| वजा: विद्यमान गुंतवणूक | – ₹15 लाख |
| आवश्यक कवर | सुमारे ₹1.56 कोटी |
पूर्णांकात पाहता राहुल यांनी ₹1.5 ते ₹1.75 कोटींचे टर्म कवर विचारात घ्यावे, जे त्यांच्या उत्पन्नाच्या सुमारे 13 पट आहे. नियोक्त्याकडून मिळणारे ₹25 लाखांचे कवर हा अतिरिक्त लाभ आहे, पर्याय नाही.
पॉलिसी कशी निवडावी
- पॉलिसीचा कालावधी: तुम्ही ज्या वयापर्यंत काम करण्याचे नियोजन करता तोपर्यंत, साधारणपणे 60 ते 65 वर्षे. 80 किंवा 99 वर्षांपर्यंतचे कवर बहुधा केवळ खर्च वाढवते.
- साधा टर्म प्लॅन घ्या. हप्ता परत करणारे प्लॅन खूप महाग असतात आणि प्रत्यक्ष मूल्यात फारच कमी परतावा देतात.
- प्रामाणिकपणे माहिती द्या. धूम्रपान, आरोग्याचा इतिहास आणि इतर पॉलिसी यांची माहिती अवश्य द्या. माहिती लपवणे हे दावे फेटाळले जाण्याचे प्रमुख कारण आहे.
- विमा कंपनीचा दाव्यांचा इतिहास तपासा: क्लेम सेटलमेंट रेशो आणि दावे किती लवकर निकाली निघतात.
- खूप मोठे कवर विभागण्याचा विचार करा, दोन विमा कंपन्यांमध्ये, जेणेकरून एक दावा फेटाळला गेला तरी कुटुंब रिकाम्या हाती राहणार नाही.
- विवाहित पुरुष विवाहित महिला मालमत्ता कायद्यांतर्गत (MWP Act) पॉलिसी घेऊ शकतात. तेव्हा रक्कम फक्त पत्नी आणि मुलांनाच मिळते आणि कर्जदार त्यावर दावा करू शकत नाहीत.
- रायडर: अपघाती मृत्यू किंवा गंभीर आजार रायडर उपयुक्त ठरू शकतात, पण आधी मूळ कवर पुरेसे ठेवा.
आढावा केव्हा घ्यावा
लग्न, मुलाचा जन्म, मोठे गृहकर्ज किंवा उत्पन्नात मोठी वाढ झाल्यास कवरचा आढावा घ्या. लवकर खरेदी करणेही महत्त्वाचे: हप्ता खरेदीच्या वेळच्या वयानुसार संपूर्ण कालावधीसाठी निश्चित होतो, त्यामुळे वयाच्या 30 व्या वर्षी घेतलेली पॉलिसी 40 व्या वर्षी घेतलेल्या तेवढ्याच कवरपेक्षा बरीच स्वस्त पडते.
टर्म विमा रोमांचक नाही, पण तो प्रत्येक आर्थिक नियोजनाचा पाया आहे. आधी हे नीट करा, मग त्यावर गुंतवणुकीची इमारत उभी करा.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
मला किती टर्म विमा घ्यावा?
सुरुवात म्हणून वार्षिक उत्पन्नाच्या 10 ते 15 पट, पण अचूक रकमेसाठी वरील चार टप्प्यांची गणना करा.
नियोक्त्याचा ग्रुप विमा पुरेसा आहे का?
नाही. तो साधारणपणे लहान असतो आणि नोकरी सुटताच संपतो. स्वतःचा स्वतंत्र टर्म विमा घ्या.
टर्म विमा किती वयापर्यंत घ्यावा?
साधारणपणे नियोजित निवृत्तीच्या वयापर्यंत, म्हणजे 60 ते 65 वर्षांपर्यंत.
हप्ता परत करणारा टर्म प्लॅन चांगला आहे का?
साधारणपणे नाही. त्याचा हप्ता बराच जास्त असतो आणि परत मिळणारी रक्कम प्रत्यक्ष मूल्यात कमी असते. साधा टर्म प्लॅन घेऊन फरकाची रक्कम स्वतंत्रपणे बचत करणे अधिक परिणामकारक.
संबंधित लेख: मराठीतील सर्व लेख, आणि Mutual Funds vs Life Insurance (इंग्रजी).
अस्वीकरण: हा लेख केवळ सर्वसाधारण माहिती आणि शिक्षणासाठी आहे, वैयक्तिक आर्थिक सल्ला नाही. उदाहरणातील आकडे काल्पनिक आहेत. विमा खरेदी करण्यापूर्वी पॉलिसीच्या अटी काळजीपूर्वक वाचा आणि पात्र सल्लागाराचा सल्ला घ्या. या लेखावर अवलंबून राहिल्याने होणाऱ्या कोणत्याही नुकसानीसाठी Mungekar Wealth जबाबदार नाही.


